Kronik ağrı, yalnızca uzun süren bir ağrı hissi olarak düşünülmemelidir. Bilimsel çalışmalar, üç aydan uzun süren ağrının sinir sistemi, kas-iskelet sistemi, psikolojik durum ve günlük yaşam alışkanlıklarıyla etkileşim içinde gelişebilen karmaşık bir sağlık problemi olduğunu göstermektedir. Bu nedenle kronik ağrı tedavisinde yalnızca ağrıyı azaltmaya yönelik ilaç kullanımı her zaman yeterli olmayabilir. Tedavi planı hazırlanırken hastanın fonksiyonel durumu, yaşam kalitesi ve ağrının günlük yaşama etkisi de birlikte değerlendirilmelidir.
Bu noktada fizik tedavi, kronik ağrının yönetiminde önemli bir yer tutar. Kişiye özel planlanan egzersiz programları, manuel terapi uygulamaları, fiziksel ajanlar ve rehabilitasyon yaklaşımları sayesinde hastaların hareket kapasitesinin artırılması, günlük yaşam aktivitelerine daha rahat katılabilmesi ve yaşam kalitesinin desteklenmesi hedeflenir.
Kronik Ağrı Nedir?
Kronik ağrı, genellikle uzun süren veya beklenen iyileşme süresini aşan ağrı olarak tanımlanır. Bel, boyun, omuz, diz ve kalça gibi kas-iskelet sistemi kaynaklı sorunlarda görülebileceği gibi bazı nörolojik veya romatolojik hastalıklara da eşlik edebilir.
‘’Kronik ağrı, yalnızca hissedilen ağrının şiddetiyle sınırlı değildir. Zamanla birçok kişi, bu durumun iş yaşamını, sosyal hayata katılımını, hobilerini ve hatta günlük yaşamın en basit aktivitelerini bile yerine getirme becerisini olumsuz etkilediğini fark eder. Sürekli devam eden ağrı, zaman içinde kişinin ruh sağlığını da yıpratabilir; öfke, hayal kırıklığı, kaygı ve depresyon gibi duyguların ortaya çıkmasına neden olabilir. Bu süreç yalnızca ağrıyı yaşayan kişiyi değil, ailesini ve yakın çevresini de etkiler. Pek çok ilişkide kronik ağrının yarattığı değişimler kalıcı sonuçlar doğurabilir.’’[3]
Kronik Ağrı Tedavisinde Fizik Tedavi Neden Önemlidir?
Fizik tedavi, kronik ağrının altında yatan nedenin belirlenmesi sonrasında planlanan tedavi sürecinin önemli bileşenlerinden biridir. Amaç yalnızca ağrı hissini azaltmak değil. Hareket kabiliyetini geliştirmek, kas kuvvetini artırmak, eklem fonksiyonlarını desteklemek ve kişinin günlük yaşam aktivitelerine daha konforlu şekilde devam etmesine yardımcı olmaktır.
Kişiye özel planlanan fizik tedavi programlarında şu yöntemlerden yararlanılabilir:
- Terapötik egzersiz uygulamaları
- Germe ve kuvvetlendirme programları
- Manuel terapi teknikleri
- Denge ve koordinasyon çalışmaları
- Postür eğitimi
- Günlük yaşam aktivitelerine yönelik rehabilitasyon uygulamaları
Hangi yöntemin uygulanacağı ağrının nedeni, süresi, hastanın yaşı, genel sağlık durumu ve fizik muayene bulgularına göre hekim tarafından belirlenir.
Neden Sadece İlaç Tedavisi Yeterli Olmayabilir?
Bilimsel çalışmalar, kronik ağrının yalnızca biyolojik nedenlerle açıklanamayacağını göstermektedir. Uyku düzeni, stres düzeyi, fiziksel aktivite alışkanlıkları ve psikososyal faktörler de ağrının şiddetini ve kişinin ağrıyı algılama biçimini etkileyebilir.
Bu nedenle günümüzde kronik ağrı yönetiminde biyopsikososyal yaklaşım ön plana çıkmaktadır. Bu yaklaşımda fizik tedavi, egzersiz, hasta eğitimi ve gerekli görülen diğer tedavi yöntemleri birlikte değerlendirilerek kişiye özel bir plan oluşturulur. Tedavinin amacı yalnızca ağrıyı kontrol altına almak değil, aynı zamanda kişinin fonksiyonelliğini ve yaşam kalitesini desteklemektir.
Kronik ağrı, tek bir nedene bağlı gelişmeyen ve her bireyde farklı seyredebilen karmaşık bir sağlık problemidir. Bu nedenle tedavi süreci de kişiye özel planlanmalıdır. Fizik tedavi uygulamaları; uygun hastalarda hareket kabiliyetinin artırılması, fonksiyonel iyileşmenin desteklenmesi ve yaşam kalitesinin geliştirilmesi açısından önemli bir yer tutabilir.
Ağrınız uzun süredir devam ediyor veya günlük yaşamınızı etkiliyorsa, doğru tanı ve uygun tedavi planlaması için bir Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon uzmanı tarafından değerlendirilmeniz önemlidir.
Kaynaklar
- Institute of Medicine (US) Committee on Advancing Pain Research, Care, and Education. Relieving Pain in America: A Blueprint for Transforming Prevention, Care, Education, and Research. National Academies Press, 2011.
- Gatchel RJ, Peng YB, Peters ML, Fuchs PN, Turk DC. The Biopsychosocial Approach to Chronic Pain: Scientific Advances and Future Directions. Psychological Bulletin. 2007.
- Loeser, J. D. (Ed.). (2011). Bonica's Management of Pain (4th ed.). Lippincott Williams & Wilkins. Bölüm: The Impact of Pain. National Center for Biotechnology Information. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK92525/#ch1.s3
Bilgilendirme: Bu içerik yalnızca bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi planlaması, hekim muayenesi ve klinik değerlendirme sonucunda kişiye özel olarak yapılmalıdır.
